LEEP / LLETZ και Κωνοειδής Εκτομή Τραχήλου

Στόχος της θεραπείας είναι η αφαίρεση της περιοχής όπου εντοπίζονται οι αλλοιώσεις και η αποστολή του αφαιρεθέντος ιστού για ιστολογική εξέταση. Με αυτόν τον τρόπο η επέμβαση μπορεί να έχει τόσο θεραπευτικό όσο και διαγνωστικό χαρακτήρα.

Τι είναι η LEEP / LLETZ;

Οι όροι LEEP και LLETZ αναφέρονται ουσιαστικά στην ίδια ηλεκτροχειρουργική τεχνική.

LEEP – Loop Electrosurgical Excision Procedure σημαίνει ηλεκτροχειρουργική εκτομή με αγκύλη.

LLETZ – Large Loop Excision of the Transformation Zone σημαίνει εκτομή της ζώνης μετάπλασης του τραχήλου με μεγάλη ηλεκτροχειρουργική αγκύλη.

Κατά την επέμβαση χρησιμοποιείται μία λεπτή μεταλλική αγκύλη μέσα από την οποία διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα. Με αυτή αφαιρείται η περιοχή του τραχήλου που περιλαμβάνει την παθολογική αλλοίωση. Το αφαιρεθέν τμήμα αποστέλλεται στο παθολογοανατομικό εργαστήριο για ιστολογική εξέταση.

Πότε μπορεί να χρειαστεί LEEP / LLETZ;

Η LEEP / LLETZ δεν πραγματοποιείται επειδή απλώς ανιχνεύθηκε HPV.

Η ένδειξη προκύπτει μετά από συνολική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων του HPV DNA test, της κυτταρολογίας, της κολποσκόπησης και όταν έχει πραγματοποιηθεί βιοψία του ιστολογικού αποτελέσματος.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση προκαρκινικών αλλοιώσεων του τραχήλου όταν υπάρχει σχετική ένδειξη όπως σε συγκεκριμένες περιπτώσεις HSIL / CIN 2 ή CIN 3. Η ακριβής αντιμετώπιση εξατομικεύεται ανάλογα με τον βαθμό της αλλοίωσης και το ιστορικό της γυναίκας.

Τι είναι η κωνοειδής εκτομή τραχήλου;

Η κωνοειδής εκτομή ή κωνοειδής βιοψία του τραχήλου είναι εκτομική επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται ένα κωνοειδές τμήμα του τραχήλου που περιλαμβάνει τη ζώνη μετάπλασης και τμήμα του ενδοτραχηλικού σωλήνα.

Το βάθος και οι διαστάσεις του παρασκευάσματος καθορίζονται από το είδος της αλλοίωσης και την ανατομική της εντόπιση.

Η κωνοειδής εκτομή μπορεί να πραγματοποιηθεί με διαφορετικές τεχνικές. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ηλεκτροχειρουργική αγκύλη ενώ σε άλλες μπορεί να επιλεγεί κωνοειδής εκτομή με νυστέρι – cold knife conization (CKC). Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει τόσο τη LLETZ/LEEP όσο και την cold knife conization ως εκτομικές μεθόδους αντιμετώπισης προκαρκινικών αλλοιώσεων του τραχήλου.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ LEEP / LLETZ και κωνοειδούς εκτομής;

Οι όροι συχνά χρησιμοποιούνται μαζί αλλά δεν είναι απολύτως ταυτόσημοι.

Η LEEP / LLETZ περιγράφει κυρίως την τεχνική εκτομής της ζώνης μετάπλασης με ηλεκτροχειρουργική αγκύλη.

Η κωνοειδής εκτομή περιγράφει περισσότερο το σχήμα και την έκταση του ιστού που αφαιρείται. Μπορεί να πραγματοποιηθεί με διαφορετική χειρουργική τεχνική ανάλογα με την ένδειξη.

Σε ορισμένα περιστατικά μία εκτομή με αγκύλη μπορεί να έχει κωνοειδή μορφή. Σε άλλα χρειάζεται βαθύτερο και ενιαίο κωνοειδές παρασκεύασμα.

Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής βασίζεται στην κολποσκοπική εικόνα, στη θέση της αλλοίωσης, στην επέκτασή της προς τον ενδοτραχηλικό σωλήνα και στο είδος του ιστολογικού ευρήματος.

Πότε μπορεί να προτιμηθεί κωνοειδής εκτομή;

Κωνοειδής εκτομή μπορεί να απαιτηθεί όταν χρειάζεται βαθύτερη ή πληρέστερη εκτομή της αλλοίωσης και του ενδοτραχηλικού σωλήνα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα λήψης ενιαίου και κατάλληλου ιστολογικού παρασκευάσματος όταν πρέπει να αξιολογηθεί με ακρίβεια η έκταση της βλάβης και τα χειρουργικά όρια.

Για παράδειγμα στην περίπτωση αδενοκαρκινώματος in situ – AIS η ASCCP τονίζει ότι απαιτείται διαγνωστική εκτομική επέμβαση και ότι ιδανικά το παρασκεύασμα πρέπει να αφαιρείται ενιαίο ώστε να μπορούν να αξιολογηθούν σωστά τα όρια εκτομής.

Πώς πραγματοποιείται η επέμβαση;

Η γυναίκα τοποθετείται σε γυναικολογική θέση και ο τράχηλος της μήτρας γίνεται ορατός με κολποδιαστολέα.

Ανάλογα με την επέμβαση και το περιστατικό χρησιμοποιείται η κατάλληλη αναισθησία.

Στη LEEP / LLETZ η παθολογική περιοχή αφαιρείται με ηλεκτροχειρουργική αγκύλη. Μετά την εκτομή πραγματοποιείται αιμόσταση.

Στην κωνοειδή εκτομή αφαιρείται το κατάλληλο κωνοειδές τμήμα του τραχήλου. Η ακριβής τεχνική εξαρτάται από την ένδειξη και τα χαρακτηριστικά της αλλοίωσης.

Το αφαιρεθέν υλικό αποστέλλεται πάντοτε για ιστολογική εξέταση.

Γιατί είναι σημαντική η ιστολογική εξέταση;

Η ιστολογική εξέταση του παρασκευάσματος επιτρέπει:

• την επιβεβαίωση του βαθμού της αλλοίωσης
• την αξιολόγηση της έκτασής της
• την αναζήτηση πιθανής μικροδιήθησης ή άλλου σημαντικού ευρήματος
• την αξιολόγηση των χειρουργικών ορίων εκτομής

Τα όρια εκτομής παρέχουν πληροφορίες για το εάν η αλλοίωση φτάνει μέχρι την περιφέρεια του αφαιρεθέντος παρασκευάσματος.

Το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης σε συνδυασμό με το προηγούμενο ιστορικό καθορίζει το κατάλληλο πλάνο παρακολούθησης ή την ανάγκη περαιτέρω αντιμετώπισης.

Τι σημαίνει αν τα όρια είναι θετικά;

Θετικά χειρουργικά όρια σημαίνει ότι η αλλοίωση ανιχνεύεται μέχρι το άκρο του αφαιρεθέντος παρασκευάσματος.

Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει καρκίνος ούτε ότι απαιτείται πάντα άμεσα νέα επέμβαση.

Η περαιτέρω αντιμετώπιση εξαρτάται από το είδος και τον βαθμό της αλλοίωσης, την ηλικία, την προηγούμενη ιστολογία, τα HPV αποτελέσματα και την επιθυμία διατήρησης της γονιμότητας.

Τι συμβαίνει μετά τη LEEP / LLETZ ή την κωνοειδή εκτομή;

Μετά την επέμβαση μπορεί να παρουσιαστούν:

• ήπια κολπική αιμόρροια
• υδαρής ή καφεοειδής κολπική έκκριση
• ήπιες κράμπες χαμηλά στην κοιλιά

Η διάρκεια και η ένταση των συμπτωμάτων διαφέρουν ανάλογα με την έκταση της επέμβασης.

Δίνονται συγκεκριμένες μετεγχειρητικές οδηγίες σχετικά με τη σεξουαλική επαφή, τη χρήση tampon, την άσκηση και άλλες δραστηριότητες μέχρι να ολοκληρωθεί η επούλωση του τραχήλου.

Πότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γυναικολόγο;

Μετά από επέμβαση στον τράχηλο χρειάζεται άμεση ιατρική επικοινωνία όταν εμφανιστούν:

• σημαντική ή επιδεινούμενη αιμορραγία
• πυρετός
• έντονος ή επιδεινούμενος πόνος
• δύσοσμες κολπικές εκκρίσεις
• οποιοδήποτε άλλο σύμπτωμα προκαλεί ανησυχία

Επηρεάζει η επέμβαση τη γονιμότητα;

Στις περισσότερες γυναίκες η δυνατότητα επίτευξης εγκυμοσύνης διατηρείται.

Ωστόσο οι εκτομικές επεμβάσεις του τραχήλου έχουν ιδιαίτερη σημασία σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας επειδή η ποσότητα του τραχηλικού ιστού που αφαιρείται και ιδιαίτερα το βάθος της εκτομής μπορεί να σχετίζονται με μελλοντικούς μαιευτικούς κινδύνους.

Για τον λόγο αυτό πριν από την επέμβαση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η επιθυμία για μελλοντική εγκυμοσύνη και να αποφεύγεται η αφαίρεση περισσότερου τραχηλικού ιστού από όσο απαιτείται για ασφαλή και επαρκή θεραπεία.

Χρειάζεται παρακολούθηση μετά την επέμβαση;

Ναι.

Η θεραπεία μιας προκαρκινικής αλλοίωσης δεν σημαίνει ότι σταματά ο έλεγχος του τραχήλου.

Μετά τη LEEP / LLETZ ή την κωνοειδή εκτομή ακολουθεί οργανωμένη παρακολούθηση με HPV testing, κυτταρολογικό έλεγχο ή άλλες εξετάσεις ανάλογα με το ιστολογικό αποτέλεσμα και το προηγούμενο ιστορικό.

Η παρακολούθηση έχει στόχο την έγκαιρη αναγνώριση πιθανής εμμένουσας ή υποτροπιάζουσας HPV-σχετιζόμενης αλλοίωσης.

LEEP / LLETZ, HPV και Κολποσκόπηση

Η LEEP / LLETZ αποτελεί θεραπευτική ή διαγνωστική εκτομική πράξη. Δεν αντικαθιστά το HPV DNA test ούτε την κολποσκόπηση.

Οι εξετάσεις και οι πράξεις έχουν διαφορετικούς ρόλους:

HPV DNA test: ανιχνεύει HPV υψηλού κινδύνου.

Test Pap / ThinPrep: αξιολογεί τα κύτταρα του τραχήλου.

Κολποσκόπηση: επιτρέπει τη μεγεθυμένη αξιολόγηση του τραχήλου και τη λήψη στοχευμένων βιοψιών όταν χρειάζεται.

LEEP / LLETZ ή κωνοειδής εκτομή: αφαιρεί την περιοχή του τραχήλου όταν υπάρχει ένδειξη εκτομικής θεραπείας ή διαγνωστικής εκτομής.

Αυτή η διαδρομή δημιουργεί και το σωστό internal linking:

Test Pap / ThinPrep / HPV DNA Test → Κολποσκόπηση → Βιοψία → LEEP / LLETZ / Κωνοειδής Εκτομή

Συχνές Ερωτήσεις

LEEP και LLETZ είναι το ίδιο;

Ουσιαστικά ναι. Οι δύο όροι χρησιμοποιούνται για την ηλεκτροχειρουργική εκτομή παθολογικού τραχηλικού ιστού με αγκύλη. Το LLETZ δίνει έμφαση στην εκτομή της ζώνης μετάπλασης.

Η LEEP σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Όχι. Η LEEP χρησιμοποιείται πολύ συχνά για την αντιμετώπιση προκαρκινικών αλλοιώσεων με στόχο να αποτραπεί η μελλοντική εξέλιξή τους σε καρκίνο.

CIN 2 ή CIN 3 σημαίνει καρκίνος;

Όχι. Πρόκειται για προκαρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου. Η αντιμετώπισή τους έχει ως στόχο την πρόληψη της εξέλιξης σε διηθητικό καρκίνο.

Κωνοειδής εκτομή και LEEP είναι πάντα το ίδιο;

Όχι. Η LEEP περιγράφει συγκεκριμένη ηλεκτροχειρουργική τεχνική ενώ η κωνοειδής εκτομή περιγράφει την εκτομή κωνοειδούς τμήματος του τραχήλου και μπορεί να πραγματοποιηθεί με διαφορετική τεχνική.

Χρειάζεται πάντα γενική αναισθησία;

Όχι απαραίτητα. Η επιλογή της αναισθησίας εξαρτάται από το είδος και την έκταση της επέμβασης καθώς και από τα χαρακτηριστικά του περιστατικού.

Μπορεί να ξαναεμφανιστεί HPV μετά την επέμβαση;

Η επέμβαση αφαιρεί την τραχηλική αλλοίωση αλλά δεν αποτελεί θεραπεία του ίδιου του HPV. Για τον λόγο αυτό η μετέπειτα παρακολούθηση παραμένει απαραίτητη.

Ενδεικτικές Επιστημονικές Πηγές

• World Health Organization — *Guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention*. Ο WHO περιλαμβάνει τη LLETZ/LEEP και την cold knife conization μεταξύ των εκτομικών θεραπευτικών επιλογών.
• American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) — *Loop Electrosurgical Excision Procedure (LEEP)*.
• American Society for Colposcopy and Cervical Pathology (ASCCP) — guidance για τη διαχείριση τραχηλικών προκαρκινικών αλλοιώσεων και AIS.